Monitoring rzek i zbiorników zaporowych

image_print

Akty prawne – Wody powierzchniowe.

Zgodnie z ustawą Prawo wodne celem prowadzenia monitoringu wód powierzchniowych jest pozyskanie informacji o stanie wód w dorzeczach dla potrzeb planowania w gospodarowaniu wodami oraz oceny osiągania celów środowiskowych. Zgodnie z  Ramową Dyrektywą Wodną (RDW), badania prowadzi się w 6-letnich cyklach Planów Gospodarowania Wodami (PGW).

Rok 2017 był drugim w trzecim trzyletnim okresie obowiązywania Planów Gospodarowania Wodami w latach 2016-2021.

Badania prowadzono zgodnie z Aneksem nr 1 do „Programu państwowego monitoringu środowiska województwa lubelskiego na lata 2016-2020”, którego realizacja stanowiła podstawę oceny stanu wód. Sieć monitoringu wód powierzchniowych została zaplanowana na podstawie rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 19 lipca 2016 r. w sprawie form i sposobu prowadzenia monitoringu jednolitych części wód powierzchniowych i podziemnych ( Dz. U. poz. 1178).

Monitoringiem objęto 63 jednolite części wód powierzchniowych (jcwp) rzecznych w 65 punktach pomiarowo-kontrolnych (ppk.). Badania prowadzono w 52 punktach reprezentatywnych, służących wykonaniu oceny jcwp oraz w 13 punktach badawczych, ustanowionych w zależności od przyjętego celu badawczego. Monitoring w punktach reprezentatywnych realizowano w następujących sieciach pomiarowych:

  • monitoringu diagnostycznym – 13 jcwp, 13 ppk.,
  • monitoringu operacyjnmy – 49 jcwp, 49 ppk.,
  • monitoringu w obszarach chronionych – 46 jcwp, 46 ppk.

Monitoring diagnostyczny (MD) miał za zadanie dostarczenie ogólnej wiedzy na temat stanu wód powierzchniowych w zlewniach na obszarze dorzecza oraz umożliwienie oceny długoterminowych zmian w warunkach naturalnych, jak również oceny szeroko pojmowanych oddziaływań związanych z działalnością człowieka.

Monitoring operacyjny (MO) realizowany był w celu ustalenia stanu jednolitych części wód, które zostały zidentyfikowane (m.in. na podstawie danych uzyskanych z monitoringu diagnostycznego) jako zagrożone nieosiągnięciem celów środowiskowych,  oraz oceny zmian ich stanu, wynikających z wdrożenia programów działań naprawczych określonych w programie wodno-środowiskowym kraju.

Monitoring badawczy (MB) prowadzony był: w celu zebrania dodatkowych informacji o stanie wód rzeki Bug w związku z realizacją zobowiązań międzynarodowych (11 jcwp, 11 ppk), w celu weryfikacji źródła presji (4 jcwp, 4 ppk) oraz dokonania wyboru optymalnego wskaźnika biologicznego do badań w  nowych punktach (4 jcwp, 4 ppk).

Monitoring obszarów chronionych obejmował: obszary ochrony gatunków i siedlisk (Natura 2000) – 6 jcwp, 6 ppk., obszary narażone na zanieczyszczenia ze źródeł komunalnych (MOEU) –  46 jcwp, 46 ppk. i obszary chronione będące jednolitymi częściami wód przeznaczonymi do celów kapieliskowych (MORE) -1 jcwp, 1 ppk.

W 2017 r. monitorowano cieki odpowiadające 10 typom abiotycznym, charakteryzującym zarówno rzeki i potoki wyżynne, jak i nizinne. Na obszarze województwa lubelskiego dominują cieki o typie 23 – potoki lub strumienie na obszarze będącym pod wpływem procesów torfotwórczych oraz o typie 17 – potoki nizinne piaszczyste. Spośród monitorowanych 63 jcwp: 50 stanowiły jcwp naturalne, 12 silnie zmienione i 1 sztuczna.

Ocena stanu wód została przeprowadzona w oparciu o rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 21 lipca 2016 r. w sprawie sposobu klasyfikacji stanu jednolitych części wód powierzchniowych oraz środowiskowych norm jakości dla substancji priorytetowych (Dz. U. poz. 1187).

Stan wód oceniono na podstawie stanu ekologicznego (dla naturalnych jednolitych części wód) lub potencjału (dla silnie zmienionych części wód) i stanu chemicznego. Przy ocenie stanu wód w obszarach chronionych dodatkowo dokonano oceny spełnienia wymagań, ustalonych dla tych obszarów w odrębnych przepisach.

Schemat przeprowadzenia oceny przedstawiono na poniższym  rysunku.

 

Schemat stanu wód

Podstawą dokonania oceny były wyniki jcwp badanych w roku 2017. Szczegółowa ocena jcwp badanych w roku 2017 została przedstawiona poniżej.

Ocena stanu jcwp monitorowanych w roku 2017 – ocena opisowa

Klasyfikacja i ocena stanu jcwp rzecznych monitorowanych w roku 2017

Wartości średnie, maksymalne i minimalne jcwp rzecznych monitorowanych w roku 2017

 


 

Klasyfikacja i ocena stanu jcw 2016 – Ocena opisowa

Klasyfikacja i ocena stanu jcw rzecznych w latach 2011-2016

Wartości minimalne, maksymalne i średnie wyników w monitorowanych jcwp w 2016 roku


 

Stan jednolitych części wód powierzchniowych badanych w latach 2010-2015

 


 

 Jakość wód rzek w latach 2010-2014

 


 

Wyniki badań jednolitych części wód powierzchniowych rzecznych

 


 

Archiwalne oceny jakości wód